Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen II. Ulusal Otizm Eylem Planı'nın 2023-2025 dönemi faaliyetleri kapsamında önemli adımlar atıldı. Bu çerçevede, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi hedefleniyor.
Dijital İzleme ve Takip Sistemleri
Erken tanı ve müdahale çalışmalarını güçlendirmek amacıyla geliştirilen Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü 15 Eylül 2025 tarihinde kullanıma açıldı. Bu platform aracılığıyla geçtiğimiz yıl 206 bin 746 çocuğun gelişim süreci takip edilirken, aile hekimlerinin vaka takibi süreçleri de sistematik bir yapıya kavuşturuldu.
Eğitim ve Sağlık Hizmetlerinde Gelişim
Çok disiplinli eğitim programları aracılığıyla sağlık personelinin; erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi gibi kritik konulardaki bilgi ve becerileri geliştirildi. Ayrıca, 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ile Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) ve 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik hizmet sunumu gerçekleştirildi.
Ailelere Yönelik Bireysel Danışmanlık
Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve psikososyal destek ile sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları yürütüldü. Pilot uygulamalar kapsamında bu kapsamda 503 kişiye danışmanlık hizmeti sunuldu.
Erken Müdahale Sisteminde Genişleme
Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesi hedeflendi. Uygulamanın yürütüldüğü 4 ilde 801 aileyle görüşme yapıldı ve değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ile ailesine destek sağlandı. Bu pilot uygulamanın aşamalı olarak ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Kurumlar Arası İş Birliği ve Farkındalık
Toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla ülke genelinde eğitim, seminer, panel ve atölye çalışmaları düzenlendi. Otizm alanındaki çalışmaların takibi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları oluşturuldu. Bu komisyonların yılda en az üç kez toplanarak faaliyetleri denetlemesi öngörülüyor.
Dijital Platform Üzerinden Bilgi ve Destek
Bakanlık, otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme çalışmalarını "otizm.gov.tr" platformu üzerinden sürdürüyor. Bu platform üzerinden 34 ilde uygulanan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesine dair detaylara erişilebiliyor. Bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşan bu model, ailelere psikososyal destek sağlamayı ve uygun hizmetlere erişimi kolaylaştırmayı amaçlıyor. Platformda ayrıca bakım kuruluşları, ÇÖZGEM'ler ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim hizmetlerine dair bilgiler yer alıyor.