Birlik ve Dayanışma Sendikası: Bakanlık yazılımı iş yükünü arttırdı

Birlik ve Dayanışma Sendikası’nın 75 ilden 3 bin 632 sağlık çalışanıyla yaptığı araştırmaya göre, aile sağlığı merkezlerinde kullanılan Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi'nin iş akışını zorlaştırdığı ve işlem sürelerini uzattığı bildirildi.

İSTANBUL (İGFA) - Birlik ve Dayanışma Sendikası, Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (SB-AHBS) için gerçekleştirdiği kullanıcı deneyimi araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Eylül 2026’da yapılan çalışmaya 1.723 aile hekimi ile 1.909 aile sağlığı ebe ve hemşiresi olmak üzere toplam 3 bin 632 sağlık çalışanı katıldı.

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 84,8’i SB-AHBS’ye geçişin ardından hasta başına işlem süresinin uzadığını, yüzde 84,7’si ise çalışma koşulları ve iş yükünün ağırlaştığını bildirdi.

Ayrıca hasta kayıtlarına erişim, günlük iş akışı ve genel kullanıcı deneyimi başlıklarında da yüzde 80’in üzerinde kötüleşme bildirimi kaydedildi.

Sendikanın açıklamasında, katılımcıların yüzde 83,9’unun günlük iş akışının, yüzde 83,8’inin hasta kayıtlarına erişimin, yüzde 83,7’sinin genel kullanıcı deneyiminin ve yüzde 81,1’inin koruyucu sağlık takibinin olumsuz etkilendiğini belirttiği aktarıldı.

“BU BİR YAZILIM TARTIŞMASI DEĞİL”

Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, sonuçların yalnızca bir yazılımın teknik yeterliliği üzerinden okunmaması gerektiğini söyledi. Mehlepçi, sistemin sağlık çalışanının hastasına ayırdığı zamanı azalttığını, iş yükünü artırdığını ve koruyucu sağlık hizmetlerinin işleyişini zorlaştırdığını savundu. Araştırmada altı farklı alanda sorular sorduklarını belirten Mehlepçi, her başlıkta katılımcıların yüzde 80’den fazlasının kötüleşme bildirdiğini ifade etti.

Araştırmada SB-AHBS’nin günlük çalışma temposuna etkisi de incelendi. Katılımcıların yüzde 80,7’si hasta başına işlem süresinin, yüzde 79,6’sı ise günlük iş yükünün arttığını bildirdi.

Aynı bilgilerin tekrar girilmesi gerektiğini söyleyenlerin oranı yüzde 75,2, sistem kesintileri nedeniyle yeniden veri girişi yapmak zorunda kaldığını belirtenlerin oranı ise yüzde 68,8 oldu.

Mehlepçi, sağlık bilişim sistemlerinin temel amacının sağlık çalışanına zaman kazandırmak olması gerektiğini, ancak mevcut durumda bilgisayara ayrılan sürenin artmasının hastaya ayrılacak zamanı daralttığını dile getirdi.

EBE VE HEMŞİRELERDE SORUN DAHA YÜKSEK

Araştırmada aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin birçok başlıkta daha yüksek oranda sorun bildirdiği görüldü. Programın hızını yetersiz bulanların oranı aile hekimlerinde yüzde 53,6, ebe ve hemşirelerde yüzde 75,4 oldu. Yoğun çalışma sırasında yavaşlama veya kilitlenme yaşandığını bildirenlerin oranı ise aile hekimlerinde yüzde 56,8, ebe ve hemşirelerde yüzde 81 olarak ölçüldü.

Hasta başına işlem süresinin arttığını belirtenlerin oranı aile hekimlerinde yüzde 73,5, ebe ve hemşirelerde yüzde 87,3; günlük iş yükünün arttığını söyleyenlerin oranı ise sırasıyla yüzde 73,3 ve yüzde 85,3 oldu.

KAYIT VE İZLEM EKRANLARINDA SORUNLAR

Araştırmada, kayıtların eksik görünmesi ve izlem süreçlerindeki zorluklar da öne çıktı. Katılımcıların yüzde 64,4’ü daha önce kayıtlı hasta bilgilerinde eksiklik, yüzde 59,9’u klinik notlarda eksiklik veya kayıp, yüzde 55,2’si eski izlem kayıtlarında eksiklik gözlemlediğini belirtti. Girdiği verinin sonradan kaydedilmediğini fark ettiğini söyleyenlerin oranı da yüzde 50,2 oldu. Mehlepçi, bu verilerin teknik anlamda doğrudan bir veri kaybı oranı olarak okunmaması gerektiğini, ancak yine de veri bütünlüğünün teknik olarak denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

Çocuk, gebe ve kadın sağlığı izlemlerinde de dijital sistemin zorlayıcı olduğu bildirildi. Katılımcıların yüzde 63,2’si çocuk aşı ve izlemlerinin farklı ekranlarda yer almasını sorun olarak değerlendirirken, yüzde 64,7’si 15-49 yaş kadın izlemlerinin geçmişine erişimde zorluk yaşadığını bildirdi.

Yeni gebelik bildirimlerinin ana ekranda yeterince belirgin olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 64,3 oldu.

SENDİKANIN TALEPLERİ

Birlik ve Dayanışma Sendikası, SB-AHBS’nin geliştirilmesi için dört temel talepte bulunduğunu açıkladı. Bunlar; sahadan gelen bildirimlerin değerlendirilmesi, veri bütünlüğünün teknik olarak denetlenmesi, sistemin gerçek aile sağlığı merkezi koşullarında performans testlerinden geçirilmesi ve aile hekimleri ile aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin geliştirme sürecine doğrudan katılması oldu. Sendika, hazırladığı raporu Sağlık Bakanlığına ve il sağlık müdürlüklerine ileteceğini bildirdi.