Emine Erdoğan: Atık krizi aynı zamanda bir zihniyet ve kültür krizidir

COP31 Liderler Zirvesi kapsamındaki Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan toplantısında konuşan Emine Erdoğan, tek kullanımlık tüketim alışkanlıklarının çevresel ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekti. Erdoğan, gıda israfının ve atıkların azaltılması için değer temelli sistemler kurulması, yerel bilginin iklim mücadelesine dahil edilmesi çağrısı yaptı.

ANTALYA (İGFA) - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı”na katıldı. COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından düzenlenen toplantıda Erdoğan, atık yönetimi, gıda israfı ve metan emisyonlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Toplantıda katılımcıları Türkiye’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Erdoğan, COP31 Başkanlığı sürecindeki çalışmaları dolayısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Şampiyonu Samed Ağırbaş’a teşekkür etti. Toplantının düzenlenmesindeki katkıları için UEA Başkanı Fatih Birol’a da şükranlarını sundu.

“TEK KULLANIMLIK YAŞAM TARZI YÜCELTİLDİ”

1950’li yıllarda tek kullanımlık ürünlerin modern yaşamın bir parçası ve zamandan tasarruf sağlayan bir yenilik gibi sunulduğunu hatırlatan Erdoğan, bugün küresel çöpün yüzde 40’ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğunu söyledi. Katı belediye atıklarının 2050’ye kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini belirten Erdoğan, atık meselesinin yalnızca çevre krizi olarak ele alınamayacağını ifade etti.

Erdoğan, “Yönetilmesi neredeyse imkânsız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz. Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir” dedi.

Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30’unun israf edildiğini kaydeden Erdoğan, çöpe atılan gıdanın dörtte biriyle açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyabileceğine ilişkin değerlendirmeyi paylaştı. Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10’unu oluşturduğunu, bu atıklardan kaynaklanan emisyonlarda metanın önemli payı bulunduğunu belirtti.

DÖNGÜSEL EKONOMİ VE YEREL BİLGİ VURGUSU

Metan emisyonlarının küresel ısınmanın bugüne kadarki bölümünün yaklaşık üçte biriyle ilişkili olduğunu ve emisyonların yüzde 60’ının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını söyleyen Erdoğan, tüketim alışkanlıklarının sonuçlarının bireysel davranışların ötesine geçtiğine dikkat çekti. İklim mücadelesinin teknik bir dile hapsedilmemesi gerektiğini belirterek, toplumların benimseyip sahiplenebileceği değer temelli sistemler kurulmasını önerdi.

Sıfır Atık yaklaşımının yaşam biçimiyle ve kaynaklara verilen değerle bağlantılı olduğunu ifade eden Erdoğan, Anadolu’daki tamir, yeniden kullanım, gıdayı değerlendirme ve mevsimlik ürünleri saklama alışkanlıklarını döngüselliğin örnekleri arasında gösterdi. Yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelenin etkin bir parçası hâline getirilmesi çağrısında bulundu.

Organik atıkların kompost yoluyla toprağa kazandırılabileceğini belirten Erdoğan; iş yerleri, alışveriş merkezleri, oteller ve havaalanlarında oluşan büyük miktardaki organik atıkların da gübre veya hayvan yemi üretiminde değerlendirilebileceğini söyledi. Erdoğan, 2035’e kadar belediye katı atıklarındaki öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılması ve döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15’e çıkarılması hedeflerini paylaştı.

Erdoğan, yerel yönetimlerin, üreticilerin, gençlerin ve vatandaşların dönüşümün ortakları hâline getirilmesi; gelişmekte olan ülkelerin finansman, teknoloji ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini de vurguladı. Toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de konuşma yaptı. UEA Başkanı Fatih Birol’un moderatörlüğündeki programa çok sayıda ülkenin temsilcisi ve uluslararası kuruluşların yöneticileri katıldı.