İsveç tabletten kitaba dönüyor... Türkiye de ekran-kitap dengesini tartışmalı

İsveç, dijital araçların dikkat dağıtıcı etkisi nedeniyle basılı ders kitaplarına yeniden ağırlık verdi ve telefon kullanımını sınırladı. Utku Şentürk, bu adımı teknolojiden vazgeçiş değil, dikkati koruma stratejisi olarak değerlendirdi.

İSTANBUL (İGFA) - Dijital eğitimde Avrupa’nın öncü ülkelerinden İsveç’in basılı ders kitaplarına yeniden ağırlık vermesi ve okullarda cep telefonu kullanımını sınırlandırmaya yönelik adımları, eğitimde teknoloji kullanımını yeniden tartışmaya açtı. Stratejik İletişim Danışmanı ve Yazar Utku Şentürk, İsveç örneğinin “teknolojiden vazgeçiş” olarak değil, teknolojinin eğitimdeki yerinin yeniden belirlenmesi olarak okunması gerektiğini söyledi.

İsveç hükümetinin 2026 ve sonrasında basılı ders kitapları ve öğretmen materyalleri için yıllık 555 milyon İsveç kronu ayırdığına dikkat çeken Şentürk, eğitimde uzun yıllardır hâkim olan “daha fazla teknoloji, daha iyi eğitim” anlayışının artık sorgulanması gerektiğini belirtti.

“EĞİTİMİN EN KIT KAYNAKLARINDAN BİRİ ARTIK DİKKAT”

OECD PISA 2022 verilerinin dijital cihazların öğrencilerin dikkatini dağıtması konusunda önemli bulgular ortaya koyduğunu belirten Şentürk, şöyle konuştu: “Bugün çocukların bilgiye erişmek gibi bir sorunu büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Bir öğrenci birkaç saniye içerisinde milyonlarca metne, videoya ve görsele ulaşabiliyor. Asıl mesele, ulaştığı bilgi üzerinde ne kadar süre düşünebildiği ve dikkatini ne kadar koruyabildiği. Bu nedenle 21. yüzyıl eğitiminin en kıt kaynaklarından birinin artık bilgi değil, dikkat olduğunu düşünüyorum.”

Şentürk, İsveçli öğrencilerin yüzde 36,9’unun matematik derslerinin çoğunda veya tamamında dijital araçlar nedeniyle dikkatlerinin dağıldığını bildirdiğini, OECD ortalamasının ise yüzde 30,5 olduğunu hatırlattı.

Basılı kitap ile dijital eğitim araçlarının birbirinin alternatifi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Şentürk, İsveç’teki gelişmelerin eğitim dünyası açısından önemli bir mesaj taşıdığını ifade etti:

“Bir kitabın sayfasında bildirim çıkmıyor. Öğrenci bir paragrafı okurken sosyal medya mesajı gelmiyor, bir matematik problemini çözerken başka bir video onu farklı bir dünyaya çağırmıyor. Bu nedenle İsveç’in attığı adımları yalnızca ‘tabletten kitaba dönüş’ şeklinde okumayı doğru bulmuyorum.”