Türkiye’nin yeşil yatırım rotası belli oldu... “Yeşile boyama”ya yeni düzen

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirliği belirli kriterlere bağlanırken, finans kuruluşlarına taksonomi raporlaması yükümlülüğü getiriliyor. Katı fosil yakıt kullanan üretim faaliyetleri ise çevresel açıdan sürdürülebilir faaliyet olarak değerlendirilmeyecek.

ANKARA (İGFA) - Türkiye’nin sürdürülebilir yatırımlara finansman akışını artırması ve piyasada “yeşile boyama” olarak tanımlanan yanıltıcı çevrecilik iddialarının önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, bugünkü Resmi Gazete’de yayımlandı.

BİR FAALİYETİN “YEŞİL” SAYILMASI İÇİN 3 ŞART

Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin taksonomiyle uyumlu kabul edilebilmesi için Çevresel hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması, diğer çevresel hedeflerden hiçbirine önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyması koşullarının birlikte karşılaması gerekecek.

Bu kapsamda sosyal koruma kriterleri; ulusal çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatının yanı sıra Uluslararası Çalışma Örgütü'nün temel sözleşmeleri, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, OECD rehberleri ve Birleşmiş Milletler İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri gibi düzenlemelerle uyumu da kapsıyor.

6 ÇEVRESEL HEDEF BELİRLENDİ

Taksonominin temelinde altı çevresel hedef bulunuyor. Bunlar; sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ile biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu olarak sıralanıyor. Ekonomik faaliyetlerin bu hedeflere katkısı, Başkanlık tarafından belirlenecek teknik tarama kriterleri üzerinden değerlendirilecek.

KATI FOSİL YAKITA YEŞİL FAALİYET YOK

Yönetmeliğin dikkat çeken hükümlerinden biri de katı fosil yakıt kullanan üretim faaliyetlerine ilişkin düzenleme oldu.

Başkanlık tarafından belirlenecek teknik tarama kriterleri doğrultusunda katı fosil yakıtların kullanıldığı üretim faaliyetleri çevresel açıdan sürdürülebilir ekonomik faaliyet olarak değerlendirilmeyecek. Teknik kriterler bilimsel ve teknolojik gelişmelere göre düzenli olarak gözden geçirilecek.

ŞİRKETLERİN GELİR VE YATIRIMLARI İZLENECEK

Taksonomi kapsamında ekonomik faaliyetlerin çevresel performansı; hasılat, yatırım harcamaları ve işletme giderleri üzerinden takip edilecek.

Aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve portföy yönetim şirketleri ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri taksonomi kapsamında raporlama yapmakla yükümlü olacak. Ancak finansal kuruluşlar için 1 Ocak 2029'a kadar geçiş süresi öngörüldü. Raporlamalar Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

Taksonomi sürecindeki iş ve işlemler Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi üzerinden yürütülecek. Sisteme yüklenen taksonomi raporlarının kamuoyuna açık olması esas olacak. Yönetmelikle ayrıca Türkiye Yeşil Taksonomisi Komitesi ve teknik uzman gruplarının yapısı ve görevleri de belirlendi. 15 üyeden oluşacak Komitede ilgili bakanlıkların yanı sıra SPK, BDDK, SEDDK, KGK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası gibi kurumlar da yer alacak.

“YEŞİLE BOYAMA” İÇİN İDARİ YAPTIRIM

Düzenlemede, raporlama yükümlülükleri kapsamında gerekli bildirim, bilgi ve belgeleri sunmayanlar için 7552 sayılı İklim Kanunu doğrultusunda idari para cezası uygulanacağı da hükme bağlandı. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle Türkiye'de ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirliğinin sınıflandırılması, raporlanması ve doğrulanmasına ilişkin kapsamlı bir çerçeve oluşturulmuş oldu.

Söz konusu yönetmeliğin detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz